Tắt sóng di động 2G tại Việt Nam

Từ ngày 15.9.2026, các doanh nghiệp viễn thông tại Việt Nam chính thức ngừng phát sóng mạng di động thế hệ thứ hai (2G) trên phạm vi toàn quốc.

Hoàn tất lộ trình chuyển tiếp kỹ thuật hai năm

Việc tắt sóng 2G từ ngày 15.9.2026 là bước đi cuối cùng của lộ trình dài hạn được cơ quan quản lý và các nhà mạng triển khai đồng bộ. Trước đó, mốc tháng 10.2024 chỉ đóng vai trò xử lý thiết bị đầu cuối khi các nhà mạng ngừng tiếp nhận và khóa dịch vụ đối với nhóm điện thoại chỉ hỗ trợ mạng 2G (2G Only). Người dùng các dòng máy cơ bản không có kết nối 3G hay 4G buộc phải nâng cấp thiết bị nếu muốn tiếp tục sử dụng dịch vụ.

Tuy nhiên, hạ tầng phát sóng 2G vẫn được duy trì liên tục trong suốt hai năm qua nhằm giải quyết các yêu cầu kỹ thuật trung gian. Mạng GSM cũ được giữ lại làm kênh dự phòng truyền dẫn thoại cho các thuê bao sử dụng máy 4G thời kỳ đầu chưa có tính năng thoại qua mạng băng rộng (VoLTE), đồng thời phục vụ dịch vụ chuyển vùng quốc tế (roaming) và bảo đảm kết nối cho các hệ thống máy móc, thiết bị truyền dữ liệu chuyên dụng (M2M/IoT).

Khoảng thời gian 24 tháng mang tính bước đệm đã tạo điều kiện để nhà mạng hoàn tất kích hoạt VoLTE trên diện rộng và hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện liên lạc. Khi các điều kiện kỹ thuật đã chín muồi, thời điểm 15.9.2026 được chọn là mốc ngắt tín hiệu thực tế tại các trạm BTS trên đất liền.

Ngoại lệ duy trì phát sóng 2G là khu vực quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và hệ thống nhà giàn DK nhằm bảo đảm an toàn thông tin liên lạc phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và đời sống của cán bộ, chiến sĩ trên biển.

Tái phân bổ băng tần 900 MHz hậu tắt sóng 2G

Sau khi tắt sóng 2G, băng tần viễn thông 900 MHz được thu hồi và tái đấu giá quyền sử dụng, bao gồm các dải 900 - 915 MHz và 945 - 960 MHz. Từng là tài nguyên độc quyền của hệ sinh thái GSM, dải sóng nay được tái cơ cấu để phục vụ phát triển mạng 4G và 5G theo Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo phương án được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt, băng tần 900 MHz được chia thành ba cặp khối C3-C3', C4-C4' và C5-C5' với độ rộng 2x5 MHz mỗi khối, thời hạn cấp phép khai thác 15 năm và mức giá khởi điểm 1.056 tỉ đồng cho mỗi cặp khối. Phiên đấu giá đã ghi nhận sự tham gia của các doanh nghiệp lớn gồm Viettel, VNPT và Vietnamobile, mang lại tổng số tiền trúng đấu giá vượt mốc 3.000 tỉ đồng.

Trong thiết kế mạng vô tuyến, dải 900 MHz được xếp vào nhóm băng tần thấp có giá trị khai thác cao nhờ đặc tính truyền sóng xa, mức suy hao không gian thấp và khả năng xuyên thấu vật cản tốt. Việc chuyển đổi dải sóng này sang 4G và 5G giúp các nhà mạng mở rộng diện tích phủ sóng băng rộng với chi phí tối ưu hơn nhiều so với việc xây dựng trạm ở băng tần cao, đặc biệt hữu hiệu trong việc cải thiện vùng phủ sóng trong nhà cao tầng, nông thôn, vùng sâu vùng xa.

Cùng với tái quy hoạch tần số, cấu trúc công nghệ của các nhà mạng lớn cũng ghi nhận sự phân hóa rõ rệt sau ngày 15.9. Do đã chủ động tắt sóng 3G từ trước, Viettel hiện vận hành hoàn toàn trên hai thế hệ mạng băng rộng là 4G và 5G. Trong khi đó, VNPT (VinaPhone) và MobiFone duy trì đồng thời ba công nghệ gồm 3G, 4G và 5G, cho phép các dòng máy phổ thông có hỗ trợ 3G trở lên tiếp tục thực hiện các cuộc gọi thoại thông thường.

Tối ưu chi phí vận hành, thúc đẩy kinh tế số

Việc dừng hoàn toàn mạng 2G giúp các nhà mạng giải quyết bài toán lớn về chi phí vận hành. Việc duy trì song song cùng lúc bốn thế hệ mạng từ 2G, 3G đến 4G và 5G trong thời gian dài khiến doanh nghiệp viễn thông tiêu tốn lượng điện năng khổng lồ, phân tán nhân lực bảo trì và chịu áp lực thiếu hụt linh kiện thay thế cho các trạm phát cũ đã ngừng sản xuất. Cắt giảm 2G giúp nhà mạng tập trung nguồn lực tài chính và kỹ thuật để đẩy nhanh tiến độ phủ sóng 5G thương mại.

Quan trọng hơn, bước chuyển đổi này là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Chiếc điện thoại 2G chỉ đáp ứng nhu cầu nghe gọi và nhắn tin văn bản, hoàn toàn đứng ngoài các ứng dụng của xã hội số. Hiện nay, rất nhiều dịch vụ thiết yếu như tài khoản định danh điện tử VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, ngân hàng số và giáo dục trực tuyến đều đòi hỏi kết nối internet di động băng rộng.

Nhờ các chiến dịch trợ giá điện thoại 4G và ưu đãi dữ liệu được triển khai trong hai năm qua, đại bộ phận người dùng di động tại Việt Nam đã hoàn tất việc chuyển đổi thiết bị. Cột mốc tắt sóng 2G đã khép lại một công nghệ đã hoàn thành nhiệm vụ lịch sử, mở ra không gian phát triển mới để hạ tầng viễn thông Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên kinh tế số.

Nguồn: Internet, tại đây.